65 jaar op stoom

Liber amoricum ter gelegenheid van de 65ste verjaardag van Jur Kingma.
Een eerbetoon aan de gepensioneerd huisarts en amateur-historicus.
Dit initiatief resulteerde in aantal artikelen met een breed scala van onderwerpen geschreven door zijn vrienden en familie.

ISBN 5 800046 718960

Mijn bijdrage:

Wat moet er uit en wat mag er in,
of “de kunst van het weglaten.”

Jur, onlangs stuurde je mij ter kennismaking je verhaal over de Zaanse industrie op, vergezeld van de opmerking dat je al op 2000 woorden ‘zat’, in plaats van de toegestane 1000.

Dat deed mij denken aan een opdracht voor Leijmpf (Leeuwarder ijs en melkpoeder fabriek) in de tijd dat wij in Friesland woonden.
Mij werd gevraagd een dia serie met gesproken tekst voor promotie van babyvoeding te maken.
Babyvoeding voor export, wat later een beladen onderwerp bleek te zijn.
Veel van deze melkpoeder kwam ook terecht in ontwikkelingslanden waar het door de daar aanwezige distributeurs als statussymbool aangepraat werd, zoals Coca Cola en merk sigaretten.
Het gevolg was dat zuigelingen in plaats van borstvoeding, de vaak in verontreinigd water opgeloste melkpoeder toegediend kregen met diarree en erger tot gevolg. Het duurde toen nog geruime tijd dat zuigelingensterfte dusdadig begon op te vallen, dat de WHO in actie kwam.
De onwetendheid van deze problematiek op het moment van de opdracht voorkwam mijn gewetensstrijd zoals aanwezig bij het maken van reclame voor bier en sigaretten.

Terug naar de fotografie; als rode draad door het verhaal zou een meisje uit de stad dienen, die in de zomervakantie bij de boer ging werken, een veehouder om precies te zijn.
Tegenwoordig is het natuurlijk veel spannender om in een wildreservaat in Afrika te werken of een cursus acupunctuur in China te volgen.
Het tv-programma “boer zoekt vrouw” bestond toen ook nog niet.

Verder was het de wens van de opdrachtgever om tegelijkertijd het mooie Fryslân te promoten, hetgeen een veelvoud van aantrekkelijke items op leverde.
Het water, zeilen, de bruine vloot in Harlingen. Veel gras en nog meer koeien, in de caroussel of buiten op het land gemolken. Het standbeeld ‘Us mem’ , de veemarkt en een bezoek aan het Rundvee syndicaat in Leeuwarden.
Tenslotte melkvervoer per tankauto naar de fabriek voor verwerking, het bedrijfslaboratorium en de productielijn van melkpoeder in blikverpakking.
Bij dat laatste ging het nog even flink mis op het moment dat mijn grote studioflitsers af gingen en tegelijkertijd ook de electronische besturing van de transportband ontregeld raakte. Keer op keer werd er een pallet met blikken in elkaar gedrukt voordat we snapten wat daar de oorzaak van was.

Toen alle opnamen gemaakt waren en er gekozen moest worden begonnen de problemen pas echt.
Te meer omdat er met de lengteduur van de ‘spreker’ rekening gehouden moest worden.
Er moesten heel veel mooie plaatjes het veld ruimen voordat de serie goed synchroon liep.

Jur, een dilemma dat niemand beter dan jij zult begrijpen wanneer jij je enthousiast op een nieuw onderwerp stort, een dilemma waar behalve het rode potlood geen remedie voor bestaat.

Peter Marcuse, Amsterdam 15-6-2010