The Darjeeling Himalayan Railway

Dit is een smalspoorlijn met een spoorwijdte van 610 mm die van Silliguri naar Darjeeling loopt over een afstand van 78 km en overbrugt een hoogteverschil van 100 m tot 2200 m.
Door de kleine locomotieven wordt de lijn ook wel “Toy Train” genoemd. Deze trein is naast een aantal aardige Hindu tempels een van de belangrijkste toeristische attracties van de stad en staat op de Werelderfgoedlijst.

Onze gids had de vorige dag al kaartjes gekocht om er van verzekerd te zijn dat zo veel mogelijk mensen aan de kant met het mooiste uitzicht kunnen zitten. Als we op het station aankomen staat er een trein met een diesellocomotief langs het perron. Dit is de trein die de hele route van 78 kilometer naar Silligun aflegt en voornamelijk door de plaatselijke bevolking en ook als posttrein wordt gebruikt.

Nadat de dieseltrein vertrokken is komt onder luid getuut, gehuld onder dikke rookwolken de trein binnen. Het stoom locomotiefje trekt twee personenwagons die plaats bieden aan ongeveer 70 passagiers, hoofdzakelijk toeristen. Het treintje rijdt drie keer per dag heen en weer tussen Darjeeling en het ongeveer 6 km verderop gelegen plaatsje Ghoom. De trein volgt als een soort veredelde tram de ernaast gelegen autoweg.

De meesten van ons reisgezelschap hebben een plaats gekregen aan de goede kant terwijl andere passagiers nog bakkeleien met mensen die in het verkeerde rijtuig zijn gestapt. In rijen van 2 personen krap naast elkaar kijken we door de beroete raampjes naar buiten. Gelukkig zitten er ook schuiframen in. Alleen schuift een ver geopend raam tegen het schuifraam van het voor ons zittende paar en drukt dat van hen dicht. Na wat heen en weer geschuif ontstaat een compromis waarbij twee kleine openingen ontstaan waar je net je hoofd door kan steken. Het uitzicht is zo wel helder en geschikt voor foto's.

De trein volgt met een rustig gangetje van ca.12 km per uur de meanderende kam van de bergrug. We zien afwisselend het lager gelegen dal, de groene bergrug met veel rommelige bebouwing en terugkijkend de stad aan ons voorbijgaan.

De stad Darjeeling wordt ook “Hillstation Darjeeling” genoemd. In de koloniale tijd zochten de Britten in het hier op 2200 m hoog gelegen gebied 's zomers de koelte op. In 1853 annexeerden de Britten de stad die daarvoor tot het koninkrijk Sikkim behoorde. Ze stichtten er een militaire basis en ook een sanatorium vanwege de gezonde berglucht. De commerciële verbouwing van thee is ook in die tijd begonnen.

Na een half uur rijden wordt er kort gestopt op een tussenstationnetje om water bij te tanken.
Ghoom, de eindhalte wordt na nog eens ongeveer een half uur rijden bereikt. Dit voorstadje van Darjeeling wordt door toeristen vooral in de vroege morgen bezocht. Er is dan bij zonsopkomst een goed helder uitzicht op Darjeeling, maar vooral op de Kangchengjunga, de op twee na hoogste berg van de Himalaya. Het station van Ghoom is met 2258 m het hoogst gelegen station van India.

We stappen niet bij het station zelf uit maar bij een rondlopend groenperk waar de trein omgekeerd wordt.
Hier hebben een half uur de tijd om rond te kijken. Te weinig tijd om het beroemde plaatselijke klooster te bezoeken. Wel is er een aardig uitzicht, hoewel de Kangchengjunga in de nevelige late middaglucht niet zichtbaar is. Mooi de tijd om de machinist en de stoker aan het werk te zien bij de locomotief. De stoker is druk bezig kolen tot vlak bij de stookopening te scheppen.

De locomotief is uit de beroemde B-klasse stoommachines en heeft 4 wielen. Hij is gebouwd door het bedrijf “Stewart & Co”uit Glasgow. Later heeft de firma Henschel uit Duitsland de machine aangepast en in 1905 afgeleverd. De 4-wielige rijtuigen zijn door de spoorwegmaatschappij zelf gebouwd in 1910 waarbij gebruik werd gemaakt van stalen frames en draaistellen.

Tijdens de terugweg zitten we aan de kant van de bergrug. In het begin kijken we nog op de weg uit maar later rijden we door tuintjes, langs rotswanden en begroeide berghellingen. Soms tuffen we vlak langs winkels en marktkraampjes. Om nog iets te zien steek ik af een toe mijn hoofd door het raam. Dan zie ik bij een tussenstop de machinist bezig met een waterslang die ergens uit de rotsen lijkt te worden getrokken. Mijn haren beginnen een beetje zwart te worden van de roetwolken die om de wagons waaien.

Terug op het station in Darjeeling bezoeken we het spoorwegmuseum. Daar staan o.a. onderdelen van machines en wagons, gereedschappen van machinist, stoker en conducteur en er hangen veel oude foto's. De prachtige oude zwart-wit plaatjes geven een beeld van de bouw en de geschiedenis van de spoorwegen in India. We zien historische locomotieven en wagons, spoorwegen, spoorwegarbeiders, besnorde en bebaarde hoogwaardigheidsbekleders en natuurlijk ook Mahatma Gandhi in de trein.
Tot slot schieten we nog wat plaatjes van de locomotief die in de avondschemering rangeerbewegingen onder de voetgangersbrug maakt.

Tekst en fotografie-copyright:
Jasper van Osnabrugge Amsterdam, 21-05-2014

Web info:
http://en.wikipedia.org/wiki/Darjeeling_Himalayan_Railway
http://whc.unesco.org/en/list/944